Bệnh tiểu đường có bị lây không và những hiểu lầm cần làm rõ

Bệnh tiểu đường có bị lây không là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn khi sống hoặc làm việc cùng người mắc bệnh. Thực tế, đây là bệnh rối loạn chuyển hóa không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây từ người sang người. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân hình thành bệnh và làm rõ những hiểu lầm phổ biến về đái tháo đường.

Bệnh tiểu đường có bị lây không?

Câu trả lời là không. Đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa xảy ra khi cơ thể thiếu insulin, không sản xuất đủ insulin hoặc insulin hoạt động không hiệu quả. Đây không phải là bệnh do vi khuẩn, virus hay ký sinh trùng gây ra nên không có khả năng lây truyền giữa người

▶️▶️▶️ Xem ngay chi tiết tại: bệnh tiểu đường có lây qua đường nước bọt không

Bệnh đái tháo đường không lây qua bất kỳ hình thức tiếp xúc thông thường nào. Bạn có thể sinh hoạt, học tập và làm việc cùng người mắc bệnh mà không có nguy cơ bị lây nhiễm.

Đái tháo đường không phải bệnh truyền nhiễm và không lây qua tiếp xúc hằng ngày

Bệnh tiểu đường hình thành do đâu?

Đái tháo đường hình thành khi cơ thể không sản xuất đủ insulin, insulin hoạt động kém hiệu quả hoặc kết hợp cả hai tình trạng này. Hậu quả là glucose không được đưa vào tế bào để tạo năng lượng, khiến lượng đường trong máu tăng cao kéo dài. Nguyên nhân gây bệnh khác nhau tùy từng tuýp đái tháo đường:

• Đái tháo đường tuýp 1: Chủ yếu do cơ chế tự miễn khiến hệ miễn dịch phá hủy các tế bào beta của tuyến tụy, làm cơ thể gần như không còn khả năng sản xuất insulin.
• Đái tháo đường tuýp 2: Thường liên quan đến tình trạng kháng insulin kết hợp với suy giảm chức năng tiết insulin của tuyến tụy. Đây là tuýp bệnh phổ biến nhất và chịu ảnh hưởng lớn bởi lối sống cũng như các yếu tố nguy cơ.
• Đái tháo đường thai kỳ: Xuất hiện trong thời gian mang thai do sự thay đổi hormone làm giảm hiệu quả hoạt động của insulin.

Nhiều người cũng đặt câu hỏi bệnh tiểu đường có di truyền ko. Thực tế, yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt ở đái tháo đường tuýp 2. Tuy nhiên, di truyền không phải nguyên nhân duy nhất và không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ mắc bệnh. Chế độ ăn uống, cân nặng, mức độ vận động và nhiều yếu tố khác vẫn đóng vai trò rất quan trọng.

▶️▶️▶️ Cùng tìm hiểu chi tiết thông tin tại: cách nhận biết bệnh tiểu đường

Những hiểu lầm thường gặp về bệnh tiểu đường

Đái tháo đường là bệnh phổ biến nhưng vẫn còn nhiều quan niệm chưa chính xác. Hiểu đúng về bệnh sẽ giúp mỗi người chủ động phòng ngừa và điều trị hiệu quả hơn.

Tiểu đường chỉ gặp ở người lớn tuổi

Đái tháo đường có thể gặp ở mọi lứa tuổi chứ không chỉ ở người cao tuổi. Những năm gần đây, số người trẻ mắc đái tháo đường tuýp 2 có xu hướng gia tăng do thừa cân, béo phì và lối sống ít vận động. Trên thực tế, bệnh có thể xuất hiện ở:

• Trẻ em và thanh thiếu niên mắc đái tháo đường tuýp 1.
• Người trưởng thành.
• Người trẻ thừa cân hoặc béo phì.
• Phụ nữ mang thai.

Ăn nhiều đường là nguyên nhân duy nhất gây bệnh

Ăn nhiều thực phẩm chứa đường không phải là nguyên nhân duy nhất gây đái tháo đường. Bệnh hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố như di truyền, béo phì, kháng insulin, chế độ ăn uống và lối sống. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

• Thừa cân hoặc béo phì.
• Ít vận động.
• Tiền sử gia đình mắc đái tháo đường.
• Tăng huyết áp.
• Rối loạn mỡ máu.
• Tiền đái tháo đường.

Người gầy không mắc bệnh tiểu đường

Đây là quan niệm không chính xác. Mặc dù thừa cân là yếu tố nguy cơ quan trọng của đái tháo đường tuýp 2, người có cân nặng bình thường vẫn có thể mắc bệnh nếu có yếu tố di truyền, kháng insulin hoặc mắc đái tháo đường tuýp 1. Vì vậy, bất kỳ ai cũng nên chủ động kiểm tra sức khỏe khi có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.

Không có triệu chứng nghĩa là không mắc bệnh

Đái tháo đường, đặc biệt là tuýp 2, thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Nhiều người hoàn toàn không có biểu hiện rõ ràng cho đến khi bệnh đã gây biến chứng. Do đó, không nên chỉ dựa vào triệu chứng để khẳng định mình không mắc bệnh. Khám sức khỏe và xét nghiệm đường huyết định kỳ vẫn là biện pháp phát hiện bệnh hiệu quả nhất.

Uống thuốc là không cần thay đổi lối sống

Thuốc chỉ là một phần trong quá trình điều trị đái tháo đường. Nếu không duy trì chế độ ăn hợp lý, vận động thường xuyên và kiểm soát cân nặng, hiệu quả điều trị sẽ giảm và nguy cơ biến chứng vẫn tăng cao. Người bệnh cần kết hợp:

• Dùng thuốc đúng chỉ định.
• Ăn uống khoa học.
• Tập luyện đều đặn.
• Theo dõi đường huyết định kỳ.
• Tái khám đúng lịch hẹn.

Hiểu đúng về đái tháo đường giúp chủ động phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường?

Mặc dù không thể thay đổi các yếu tố như tuổi tác hoặc di truyền, mỗi người vẫn có thể giảm nguy cơ mắc đái tháo đường bằng cách xây dựng lối sống lành mạnh. Duy trì những thói quen tích cực từ sớm không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn góp phần phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính khác.

Duy trì chế độ ăn và cân nặng hợp lý

Chế độ dinh dưỡng cân đối kết hợp với cân nặng phù hợp giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa. Đây là một trong những biện pháp phòng ngừa đái tháo đường hiệu quả nhất. Bạn nên:

• Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu chất xơ.
• Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và nguồn đạm nạc.
• Hạn chế đồ uống có đường, bánh kẹo và thực phẩm chế biến sẵn.
• Giảm chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
• Duy trì cân nặng và vòng eo ở mức phù hợp.

Tăng cường hoạt động thể lực

Vận động thường xuyên giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn, cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Đồng thời, tập luyện còn góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và các rối loạn chuyển hóa khác. Người trưởng thành nên:

• Duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần.
• Đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội đều đặn.
• Kết hợp các bài tập tăng sức mạnh cơ từ 2 đến 3 buổi mỗi tuần.
• Hạn chế ngồi liên tục trong thời gian dài.

Khám sức khỏe và tầm soát đường huyết định kỳ

Nhiều trường hợp đái tháo đường không có biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu. Vì vậy, khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường trước khi xuất hiện biến chứng. Những đối tượng nên tầm soát đường huyết định kỳ gồm:

• Người từ 45 tuổi trở lên.
• Người thừa cân hoặc béo phì.
• Người có tiền sử gia đình mắc đái tháo đường.
• Người tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu.
• Phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ.
• Người có lối sống ít vận động.

Duy trì lối sống lành mạnh và tầm soát đường huyết định kỳ giúp giảm nguy cơ mắc đái tháo đường

Kết luận

Bệnh tiểu đường có bị lây không? Câu trả lời là không. Đây là bệnh rối loạn chuyển hóa, không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây qua ăn uống, nước bọt, tiếp xúc thông thường hay quan hệ tình dục. Hiểu đúng về nguyên nhân gây bệnh, loại bỏ những quan niệm sai lầm và duy trì lối sống lành mạnh sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế các biến chứng lâu dài. Để được tư vấn và thăm khám, bạn có thể liên hệ Hotline hoặc truy cập website của Bệnh viện PhenikaaMec.